arrow_drop_up arrow_drop_down
9 oktober 2019 

Heb jij de controle over je 'zin om te eten'?

Iedere keer als ik naar mijn favoriete bakkerij ga, waar ik wekelijks mijn volkorenbrood haal, krijg ik zin om te eten van zo’n heerlijk peacanbroodje. Ik weet dat het niet verstandig is om steeds als ik daar ben er een mee te nemen. Maar ik wil het wel altijd graag. Daar is niets aan te doen.

In zo’n situatie heeft het geen zin om tegen jezelf te zeggen dat je het niet wilt.

Het werkt beter om vóórdat je de bakkerij binnenstapt te bedenken of je er een neemt. Als je die beslissing nog moet nemen op het moment dat je al binnen bent, en ze heerlijk voor je ziet liggen, wordt het opeens toch té aantrekkelijk om ook een peacanbroodje te bestellen.

Niet iedere gebeurtenis is zo duidelijk als dit voorbeeld. Je zin om te eten is niet altijd gebaseerd op één handeling, zoals het binnenstappen van een bakkerij. Het kan ook de optelsom zijn van door de regen fietsen, een rotdag op je werk en ijs dat in de aanbieding is in de supermarkt.

Los van elkaar zijn die factoren best hanteerbaar, maar als ze allemaal tegelijk komen gaat het mis. Verstandelijk weet je best wat je zou moeten doen, maar je gevoel zegt iets anders. Vaak volg je toch je gevoel en koop je die bak ijs en eet je die thuis op.

Om dit te doorbreken kan het helpen om de kortetermijngevolgen af te wegen tegen de langetermijngevolgen.

Lees verder om te begrijpen hoe je hersenen jouw zin om te eten beïnvloeden én hoe dit in jouw voordeel te laten werken.

Is je zin om te eten puur verstandelijk?

Verstandelijk weet je best wat je zou moeten doen, maar je gevoel zegt iets anders. Vaak volg je toch je gevoel en koop je bijvoorbeeld een bak ijs en eet je die thuis op.

Om dit te doorbreken kan het helpen om de kortetermijngevolgen af te wegen tegen de langetermijngevolgen. Nu, of straks als je thuis bent, is ijs inderdaad lekker, maar op de lange termijn zijn de gevolgen nadelig.

Dit is hoogst waarschijnlijk niet de enige ongezonde uitzondering die je deze maand jezelf toestaat en allemaal dragen ze bij aan overgewicht en/of verslechtering van je gezondheid. Soms is het langetermijngevolg trouwens al de volgende dag merkbaar, omdat je er dan van baalt – of je zelfs schuldig voelt! – dat je er toch weer in bent getrapt en je daardoor de lekkere smaak alweer helemaal vergeten bent.

Wanneer je gevoel de overhand krijgt

Op sommige momenten, als je gevoel de overhand krijgt, zal een verstandelijke aanpak niet werken.

Een betere tactiek is om ervoor te zorgen dat je verstandelijke aandacht niet zo snel opraakt. Daarvoor is het nodig om iets meer te weten over hoe onze hersenen werken.

Hoe werken onze hersenen bij zin om te eten?

Een belangrijke taak van onze hersenen is het verwerken van informatie. Lijkt me een no-brainer 😉

Dat proces zou je kunnen vergelijken met de werkzaamheden in een fabriek. Van buitenaf worden er allerlei grondstoffen aangeleverd die door de medewerkers worden bekeken en verwerkt. Uiteindelijk wordt er dan een eindproduct afgeleverd.

In ons lichaam zijn de grondstoffen de prikkels die via je zintuigen binnenkomen. Ze worden door je hersenen verwerkt en het eindproduct is een reactie, bijvoorbeeld iets wat je zegt of doet.

2 verschillende teams in een fabriek

Voor het verwerken van de grondstoffen zijn er twee verschillende teams.

Team 1 bestaat uit de gewone werkers. Zij zijn altijd aanwezig en werken supersnel. En voeren hun taak steeds op dezelfde wijze uit en stoppen nooit met werken.
Team 2 zijn de controleurs. Zij werken meer aan speciale taken, zoals het in de gaten houden of het eerste team zijn werk wel goed doet. Vergeleken met team 1 nemen ze meer tijd voor hun beslissingen. Na een lange dag, of als het druk is, worden ze moe en gaan ze fouten maken. Dan moeten ze naar huis om bij te tanken.

2 verschillende teams in onze hersenen

Bij de verwerking in je hersenen zijn dezelfde twee soorten processen te onderscheiden.

Team 1 zijn dan de handelingen die je uit gewoonte doet.
De uitvoering kost geen moeite en lukt altijd, zoals bijvoorbeeld:

  • De pindakaas is op en in de supermarkt pak je zonder erbij na te denken de pot die je altijd pakt.
  • Je bent in een all-you-can-eatrestaurant en je schept nog een keer op. Niet omdat je nog honger hebt, maar je hebt ervoor betaald, dus (natuurlijk) wil je dat bedrag er wel uit krijgen.
  • Het is eind september. Je ziet de eerste pepernoten in de winkel liggen. Die vind je lekker en voordat je het in de gaten hebt is er al een zak in je karretje beland.

Team 2 buigt zich rustig over zaken om vast te stellen
welke keuze verstandig is.
Dit is je bewuste aandacht, zoals:

  • In de supermarkt is er een promotie van een nieuw product. Je leest de lijst met ingrediënten en aangezien er allemaal termen staan die je niet kent en niet uit kunt spreken, besluit je om het product niet te kopen.
  • In een restaurant heb je heerlijk gegeten. Op de kaart staan allerlei nagerechten die je lekker lijken, maar je hebt genoeg gehad. Je besluit om het diner af te sluiten met een kopje thee en het daarbij te laten.
  • Je gaat met een vriendin de stad in en bedenkt vooraf dat je deze keer geen taart gaat eten. Zaterdag heb je namelijk een verjaardag en twee keer in de week taart vind je wat overdreven. Je appt je vriendin alvast, zodat zij ervan op de hoogte is. Je weet namelijk dat je vriendin enigszins dwingend kan zijn en je wilt uiteindelijk niet alsnog zwichten.

De eerste les over team 1

Een eerste les over de teams in jouw hersenen is dat je team 1 moet leren kennen. Dus welke ‘grondstoffen’ – oftewel wélke prikkels – bij jou een automatische handeling triggeren.

doorbreek je slechte gewoonten en krijg de controle in je zin om te eten

Klik op de cover voor alle details (opent in nieuw scherm)

Voor sommige automatische gewoonten die dit team regelt, is het niet erg dat je ze niet kunt tegenhouden. Bijvoorbeeld dat je meteen weet hoeveel 3 plus 3 is, Of dat je binnen een paar seconden van iemand, die je voor het eerst ontmoet, een indruk hebt.

Wanneer wordt team 1 een probleem?

De automatische verwerking wordt pas een probleem als je team 1 jarenlang op een bepaalde manier hebt getraind. Bijvoorbeeld om in een all-you-can-eatrestaurant zo veel mogelijk te eten.

Team 1 zal niet uit zichzelf zomaar veranderen. Zij blijven gewoon stug doen wat ze altijd doen. Om je automatische gewoonten te veranderen heb je team 2 nodig. Dat brengt me bij de tweede les.

De tweede les: wees zuinig op team 2

Onze aandacht om bewust gezonde beslissingen te nemen is beperkt. Zet daarom dan ook dit controlemiddel zo effectief mogelijk in.

Als je constant eten in je gezichtsveld hebt (bijvoorbeeld een pot drop op je bureau) kost het iedere keer als je die pot ziet een beetje controle om tegen jezelf te zeggen dat je niets moet nemen. Uiteindelijk is die zelfbeheersing op en pak je toch een dropje, of zelfs 10!

Richt je omgeving daarom zo in dat je niet constant verleid wordt om iets te eten. Het is beter om bewust een keer voor iets lekkers te kiezen dan dat je het steeds tegen probeert te houden en uiteindelijk toch zwicht. En kost ook nog eens minder mentale energie, win-win dus 😉

Bewuste aandacht m.b.t. je zin om te eten

Als je dwangmatig bezig bent, kost dat ook steeds een beetje aandacht (mentale energie) van team 2.

Dat kan in directe zin over het eten gaan. Je telt bijvoorbeeld áltijd calorieën of stresst overmatig als je ergens gaat eten en het menu niet aansluit bij jouw wensen.
Maar het kan ook in indirecte zin daarover gaan. Doordat je te hoge eisen stelt op het gebied van je werk, gezin, relatie, sport, studie, sociaal contact, gewicht, hoe snel je afvalt, hoe je eruitziet, enzovoorts.

Hoe meer je (jezelf) bekritiseert, hoe meer bewuste aandacht (mentale energie) je verbruikt. Uiteindelijk is die aandacht (mentale energie) een keer op (gaan de controleurs naar huis) en doe je waar je op dat moment zin in hebt (nemen de werklui het over).

Bewuste aandacht gaat dus niet alleen op
aan gezonde eetkeuzes maken, maar ook aan zaken
die hier niet direct mee te maken hebben

Vermoeidheid, algemene stress op je werk of in je relatie, of veel zaken aan je hoofd hebben kosten net zo goed jouw aandacht. Er blijft dus minder bewuste aandacht over om te beslissen over je eetgedrag en dan maak je eerder fouten.

Verspil dus niet onnodig aandacht (mentale energie)

Als je jezelf vervolgens als zwak ziet en jezelf op je kop geeft, verspeel je daar ook weer (onnodig) aandacht aan. Zo kom je makkelijk in een negatieve spiraal terecht.

Het nemen van gezonde beslissingen houdt dus niet alleen in dat je je bewust wordt van hoe je dat doet, maar ook dat je het allemaal niet té serieus neemt én activiteiten onderneemt die je leuk vindt.

Hoevéél aandacht kan je dan bewust gebruiken?

Hoeveel aandacht je bewust kunt inzetten, kun je vergelijken met hoeveel geld je op je rekening hebt staan.

Aan het begin van de maand staat er een bepaald bedrag op je rekening en dat wordt gedurende de maand door rekeningen en andere uitgaven lager. Aan het eind van de maand is het geld op en kun je niets meer uitgeven. Dan moet je wachten op een nieuwe storting.

Iedere nacht tijdens het slapen wordt je aandacht weer aangevuld, maar als je ergens aandacht aan schenkt, kost dat een beetje aandacht. In het Engels gebruiken ze deze vergelijking zelfs letterlijk, met de woorden to pay attention (vrij vertaald: ‘betalen met aandacht’). Als je aandacht op is, kun je hem niet meer uitgeven en doe je domme dingen.

Leer inzien wanneer je nog genoeg, of niet, aandachtsgeld hebt

Als je leert inzien wanneer je wilskracht of aandachtsgeld op is, kun je hier rekening mee houden. Dan weet je op welke momenten je die bakkerij beter kunt vermijden.

Op momenten dat je je sterk voelt kun je er wel naartoe gaan en is het makkelijker om je aan je eigen afspraken te houden. Dan doe je vaker wat je wilt doen en dat geeft je het gevoel dat je jezelf onder controle hebt.

Door afspraken met jezelf te maken, bijvoorbeeld hoe vaak je iets lekkers mag, zul je merken dat je daardoor ook nog eens extra geniet. Als je dan jouw bakkerij binnenkomt en je ziet die overheerlijke peacanbroodjes in de vitrine liggen (en je hebt nog genoeg aandachtsgeld op je rekening staan) bestel je iets, zónder je daarover schuldig te voelen.

Wat is jouw voornemen om efficiënter om te gaan met jouw aandachtsgeld? Kortom, wat ga jij doen om bewuster met je aandacht om te gaan? Vertel het mij hieronder.

Op jouw succes,
Klaziena Waerts

PS. DEEL dit artikel met jouw netwerk, door op de Tweet, Like, Share knoppen te klikken, zodat ook de mensen in jouw netwerk profiteren.

Over de schrijver
Mijn naam is Klaziena Waerts. Ik ben mental coach en gewichtsconsulente, maar op de eerste plaats ervaringsdeskundige. Zelf heb ik 22 jaar enorm veel last gehad van emotie eten en eetbuien. Ook mijn gewicht heeft gevarieerd tussen de 55 en 90 kilo. Toen ik er letterlijk een eind aan wilde maken, zó depressief was ik, ging ik onderzoeken waaróm ik steeds m'n gevoelens moest wegvreten. Gelukkig heb ik toen ontdekt hoe ik mezelf kon helpen. Ook verloor ik blijvend 25 kilo. Ik gun jou hetzelfde! Om jou veel leed, frustratie, schaamte, schuld en overtollig gewicht te besparen is het mijn doel jou op een plezierige manier gewicht te laten verliezen zónder dieet en weer te laten genieten van eten. Graag geef ik mijn ontdekking door :)
Reactie plaatsen

Gratis mini video-training
Blijvend Afvallen ZONDER Dieet 
in 4 stappen

Jij gaat toch wel dit 4 stappenplan doen? Het duurt slechts 10 dagen en gaat je zóveel geven!