Mentale factoren hebben invloed op het afvalproces
arrow_drop_up arrow_drop_down
1 april 2015 

Mentale factoren - eerste punt van het pentagram

Alleen maar gezonder en/of minder eten en meer bewegen maakt het niet vanzelfsprekend dat je succesvol blijvend gewicht verliest.

Er zijn namelijk een aantal belangrijke factoren die meespelen en die vaak worden onderschat.

Dat zijn de mentale – en emotionele factoren, maar mogen we zelfvertrouwen en – acceptatie zeker niet vergeten.

Dit artikel is de eerste punt van het pentagram. De komende weken volgen de andere punten:

In dit artikel wil ik je laten zien hoe de mentale factoren invloed hebben op het afvalproces.

Leer jij van een opgelegd dieet?

Alleen een dieet volgen of eten volgens bepaalde dieetvoorschriften werkt vaak niet, omdat het je niets leert over de mogelijke achterliggende mentale en/of emotionele oorzaken van je overgewicht.

Een dieet leert je ook niets over de redenen waarom je eigenlijk regelmatig (te) veel eet of snoept of waarom je eigenlijk zo nodig (weer) wilt afvallen.

Door alleen het volgen van een dieet leer je jouw eetgedrag ook niet daadwerkelijk blijvend te veranderen, maar slechts tijdelijk aan te passen aan het dieet dat je op dàt moment volgt.

Sterker nog…een dieet maakt je eigenlijk afhankelijk van anderen

Niet jij, maar anderen bepalen wat, wanneer, hoeveel en in welke combinaties jij mag eten.

Hoe onschuldig of gemakkelijk dat ook lijkt, het ondermijnt uiteindelijk jouw controle over je eigen eetgedrag.

Je hebt pas iets geleerd wanneer je zonder gebruiksaanwijzing iets zelfstandig kunt doen, zoals autorijden zonder instructeur, je nieuwe combi-magnetron bedienen zonder gebruiksaanwijzing, etcetera.

Werkelijke gedragsverandering, het aanleren van nieuw gedrag, vindt namelijk plaats in je hersenen, in je denken en handelen.

Heb jij een verstoorde relatie met voedsel?

Mag ik jou vragen…heb jij een verstoorde relatie met voedsel?

Wanneer jij regelmatig lijnt, heb je mogelijk een verstoorde relatie met voedsel ontwikkeld.

Je verdeelt het dan meestal in categorieën, zoals gezond, goed, veilig of toegestaan, met aan de andere kant ongezond, slecht, onveilig of verboden.

Maar niets in huis halen, zoals vaak wordt geadviseerd, versterkt juist alleen maar je overtuiging dat voedsel jou de baas is in plaats van dat jij de baas bent over voedsel.

Er is nog nooit een probleem opgelost door het te vermijden!

Zoek de oplossing bij jezelf en niet buiten jezelf!

Wanneer je blijft geloven dat voedsel op zichzelf – en niet de manier waarop je over voedsel denkt en hoe je ermee omgaat – de oorzaak is van je problemen met eten en je gewicht, zul je nooit in staat zijn om blijvend af te vallen.

Als je na het volgen van een dieet op je streefgewicht bent, maar nog steeds verboden voedsel vermijdt en een schuldgevoel in je achterhoofd krijgt wanneer je teveel of ongezond eet, heb je niets geleerd.

Je gaat dan mentaal nog steeds op een ongezonde manier met voedsel om.

Maar je kan, zoals ik het zelf noem de mentale factoren, dus je gedachtegang, doorbreken.

RET-methode

Ik doe dat met behulp van de RET-methode. RET staat voor Rationele Effectiviteits Training.

Met de RET- methode ga je op zoek naar de achterliggende, meestal onbewuste zelfondermijnende gedachten, die je pogingen belemmeren om blijvend af te vallen tot een voor jouw lichaam ideaal gewicht.

Deze methode is vooral erg praktisch, zeker als je een emotionele eter bent.

Nu vraag je je misschien af wat emoties te maken hebben met zelfondermijnende gedachten en je eetgedrag.

Emoties, gevoelens dus, komen niet ineens uit de lucht gevallen, hoewel dat soms misschien wel zo lijkt.

Aan een gevoel gaat altijd een bewuste of onbewuste gedachte vooraf over een bepaalde gebeurtenis. Die gedachte heeft ervoor gezorgd dat je je op een bepaalde manier voelt. En dat gevoel bepaalt vervolgens je eetgedrag.

De RET-methode gaat er vanuit dat er een verband is tussen onze (on)bewuste gedachten, gevoelens en (eet)gedrag.

Een voorbeeld

Stel: Je hebt ruzie gehad met je partner en hij is kwaad het huis uitgelopen.

Je denkt dat hij misschien niet meer terugkomt, waardoor je je verdrietig voelt.

Door de gebeurtenis (de ruzie en het weglopen van je partner), denk je dat hij je zal verlaten en daardoor voel je je verdrietig, de wanhoop staat je nabij (je gevoel). Dit gevoel maakt je dat je naar de voorraadkast loopt en in de koektrommel duikt (je gedrag).

Voor jou misschien een logische of in ieder geval een vertrouwde reactie. Je bent verdrietig dus ga je eten.

Maar nu dezelfde situatie waarin het anders gaat

Stel: Je vriendin heeft ook ruzie met haar partner en ook hij is kwaad het huis uitgelopen.

De gedachte dat hij zomaar wegloopt en haar laat zitten, maakt haar behoorlijk kwaad. Gewoon maar weglopen, dat is toch hartstikke laf!

Daarom belt ze jou om eens flink haar beklag te doen over haar onredelijke partner. Ze heeft geen goed woord voor hem over. Door de gebeurtenis (de ruzie en het weglopen van haar partner) wordt ze kwaad (haar gevoel). Ze wil dit gevoel uiten, daarom belt ze jou (haar gedrag).

Voor haar is dit een logische of in ieder geval een vertrouwde reactie. Ze is kwaad, dus moet ze dat bij iemand kwijt.

Er bestaat dus geen directe relatie tussen een gebeurtenis en een gedrag als reactie

Als dat zou kloppen, dan zou de ruzie in het voorbeeld bij zowel jou als bij je vriendin geleid moeten hebben tot hetzelfde gevoel en hetzelfde gedrag.

Of jullie waren alle twee verdrietig geworden en gaan eten of jullie waren beiden kwaad geworden en gingen iemand bellen.

Maar zo verliep het niet, want jij werd verdrietig en ging eten en je vriendin werd kwaad en ging jou bellen. Terwijl jullie wel alle twee dezelfde gebeurtenis meemaakten: ruzie met je partner, die wegloopt.

Nog een voorbeeld die je vast wel herkend: De ‘macht’ van de weegschaal (mijn favoriete voorbeeld)

Stel je voor: het is maandag en je wordt na een goede nachtrust wakker.

Je denkt nog even, met je ogen dicht, terug aan het gezellige weekend, je doet je ogen open en ziet de zon door een kier van je gordijnen schijnen en je denkt: “wat een heerlijk weer, echt een dag om na mijn werk even lekker met mijn collegaatje een terrasje te pakken”.

Tegelijkertijd bedenk je dat je dan vandaag ook wel dat leuke nieuwe rokje aan kunt trekken, dat je een paar weken geleden hebt kocht voor dit soort dagen. Je springt uit bed, pakt het rokje uit de kast, legt ook een leuk shirtje klaar en springt onder de douche. Je verheugt je op een fijne werkdag, met als afsluiting een terrasje pakken.

Na het afdrogen ga je, zoals iedere maandagochtend, op de weegschaal staan. Je kijkt, kijkt nog eens goed en ja hoor, je bent één kilo aangekomen sinds vorige week. Verdorie, hoe kan dat nou? Je had je nog wel zo goed aan je nieuwe dieet gehouden en nu ben je toch (weer) aangekomen. Dit had je niet verwacht, je denkt nog eens terug naar wat je de afgelopen week dan misschien fout hebt gedaan en ineens weet je het weer.

Dat ene gebakje dat je collega trakteerde vrijdag en dat extra handje pinda’s met dat tweede glaasje wijn van het afgelopen weekend toen je vriendin jarig was, had je toch maar beter niet kunnen nemen.

NB: Even een opmerking buiten het voorbeeld om:
om een kilo aan te komen in VET, moet je ongeveer 3.500
calorieën extra binnenkrijgen, bovenop wat je verbrandt.
1 gebakje + handje pinda’s + een glas wijn

is bij lange geen 3.500 calorieën. Die kilo, die de weegschaal
aangeeft, is voor het overgrote deel gewoon vocht dat je om de een of andere
reden vasthoudt.

Terug naar het voorbeeld….

Je zegt tegen jezelf: “Waarom heb je dat dan gedaan, dat was gewoon slap van je, waarom kon je je weer eens niet beheersen, je weet toch dat dat niet de bedoeling is als je aan het lijnen bent?”

Je baalt van jezelf en je humeur daalt met de minuut. Kwaad geeft je een schop tegen de weegschaal waarbij je ook nog eens je grote teen mee pijn bezeert. Je loopt terug naar je slaapkamer, pakt het nieuwe rokje op en hangt het ver achter in de kast en het shirtje gooi je er achteraan.

Je grijpt je gewone zwarte lange broek uit de kast, pakt een onopvallend bloesje en kleedt je snel aan. De spiegel gebruik je alleen nog om je haar even goed te doen, dat natuurlijk ook al voor geen meter blijft zitten. Je pakt je jas en je tas en loopt naar de deur.

Ondertussen bedenk je dat je echt niet na je werk voor schut gaat zitten op een terrasje. De lol is er voor jou voor vandaag wel af.

Herkenbaar? Wat gebeurde er nou eigenlijk allemaal?

Je werd wakker, zag de zon en verheugde je op een fijne werkdag met als afsluiting, gezellig samen met je collegaatje, een terrasje pakken.

Jouw humeur was prima en had je al een leuk zomers setje uit de kast gehaald om aan te trekken, je dacht niet aan je gewicht en voelde je lichamelijk prima, tot zover dus niets aan de hand.

Totdat je, omdat het nou eenmaal gewoonte voor je is om jezelf op maandag te wegen, op de weegschaal gaat staan en ziet dat je bent aangekomen. Ineens daalt je humeur tot het vriespunt, je scheldt tegen jezelf, kleedt je in neutrale kleren en gaat zeker niet meer op een terras zitten.

En dat alles ontzeg je jezelf, alleen maar omdat een zielloos apparaat je kennelijk net heeft verteld dat je niet meer deugt en het blijkbaar niet meer waard bent om gezellig in je nieuwe zomerrokje met een collega op een terrasje te gaan zitten.

Hoe rationeel of irrationeel is de gedachte daarachter, die je gevoel en gedrag daarna bepaalde?

Hoe werkt de RET-methode?

Om je eigen onbewuste ondermijnende gedachten op te sporen en inzichtelijk te maken, wordt in de RET-methode de letters A, B, C, D en E gebruikt.

Omdat het van oorsprong een Amerikaanse methode is, zal ik eerst even kort uitleggen waarvan deze letters zijn afgeleid en waarvoor ze staan.

  • A staat voor: Activating Event (Aanleiding), in het Nederlands vertaald als: Gebeurtenis
  • B staat voor: Belief (Geloof), in het Nederlands vertaald als: Gedachten
  • C staat voor: Consequence (Gevolg), in het Nederlands vertaald als: Gevoelens en Gedrag
  • D staat voor: Dispute (Discussie), in het Nederlands vertaald als: Discussie (met jezelf)
  • E staat voor: Effect (Effect), in het Nederlands vertaald als: Nieuwe opbouwende gedachten

Dus: Gebeurtenis → Gedachten → Gedrag → Discussie met jezelf → nieuwe opbouwende gedachten

Natuurlijk hebben we allemaal onze eigen, van elkaar verschillende gedachten

Dit kunnen hele redelijke, rationele of opbouwende gedachten zijn, maar ook erg onredelijke, irrationele of zelfs zelfondermijnende.

Het gaat er bij de RET-methode alleen om je irrationele (en de eventuele zelfondermijnende) gedachten te achterhalen.

Volgens de RET-methode is dus niet de A, de gebeurtenis, bepalend voor C je gedrag, maar de B je gedachten!

Het zijn dus niet de gebeurtenissen (A) zelf in je leven, die bepalen hoe je je voelt en gedraagt (C), maar jouw eigen opvattingen (B) over die (onprettige) gebeurtenis aan de hand van opgedane ervaringen in je verleden.

Even voor de duidelijkheid: dit betekent niet dat het dus je eigen schuld is, want de manier waarop wij denken over onszelf en onze omgeving is ons voor een groot deel aangeleerd, maar het goede nieuws daarbij is dan ook weer gelijk dat we ook het weer kunnen afleren.

Op jouw succes,

Klaziena Waerts

PS. DEEL dit artikel met jouw netwerk, door op de Tweet, Like, Share of Google+ knoppen te klikken, zodat ook de mensen in jouw netwerk profiteren.

Over de schrijver
Mijn naam is Klaziena Waerts. Ik ben mental coach en gewichtsconsulente, maar op de eerste plaats ervaringsdeskundige. Zelf heb ik 22 jaar enorm veel last gehad van emotie eten en eetbuien. Ook mijn gewicht heeft gevarieerd tussen de 55 en 90 kilo. Toen ik er letterlijk een eind aan wilde maken, zó depressief was ik, ging ik onderzoeken waaróm ik steeds m'n gevoelens moest wegvreten. Gelukkig heb ik toen ontdekt hoe ik mezelf kon helpen. Ook verloor ik blijvend 25 kilo. Ik gun jou hetzelfde! Om jou veel leed, frustratie, schaamte, schuld en overtollig gewicht te besparen is het mijn doel jou op een plezierige manier gewicht te laten verliezen zónder dieet en weer te laten genieten van eten. Graag geef ik mijn ontdekking door :)
Reactie plaatsen

Gratis mini video-training
Blijvend Afvallen ZONDER Dieet 
in 4 stappen

Jij gaat toch wel dit 4 stappenplan doen? Het duurt slechts 10 dagen en gaat je zóveel geven!