Wat voor type eter ben ik?
arrow_drop_up arrow_drop_down
4 september 2019 

Wat voor type eter ben ik?

Je eetgewoonten worden voor een heel groot deel bepaald door wat voor type eter je bent.

Hoe dan? Bij een bepaalde gebeurtenis reageer je zoals je gewend bent en dat levert steeds hetzelfde resultaat op. Zo’n gebeurtenis staat voor een situatie die jij op een bepaalde manier interpreteert. Het gaat er dus niet zozeer om dát er iets gebeurt, maar om jouw interpretatie van die gebeurtenis.

Bijvoorbeeld, een feestje zorgt er op zich niet voor dat jij te veel eet. Het zijn jouw gedachten over de hapjes op tafel of jouw invulling van wat anderen van je vinden, die ervoor zorgen dat je te veel van die hapjes gaat eten. Dat er op een feestje hapjes worden geserveerd kun jij niet veranderen. Behalve natuurlijk op je eigen feestje 😉

Net zomin kun je iets doen aan het feit dat zo’n hapje je iets oplevert: die beloning (zoals de lekkere smaak) vind je prettig en die kun je niet zomaar mentaal uitgummen.

Wat er tussen de gebeurtenis en de beloning zit, oftewel jouw interpretatie en vervolgens je gedrag, kun je gelukkig wél veranderen.

In dit blogartikel ga je een begin maken met het in kaart brengen van je interpretatie. Ook gaan we kijken naar een aantal alternatieven om je gedrag te sturen.

Waaróm achterhalen welk type eter je bent?

Diëten richten zich voornamelijk op de voeding, en soms nog een klein beetje op je eetgedrag. In ieder geval kijken ze niet naar jouw interpretaties op bepaalde gebeurtenissen.

Je leert daardoor niet waaróm bepaalde situaties bij jou een ongezonde reactie uitlokken en je daardoor meer gaat eten.

Heus kan je door een dieet wel een gezond eetpatroon een tijdje volhouden, maar als je ermee stopt komen diezelfde situaties weer op je pad. Je hebt in de tussentijd niet ontdekt de signalen te herkennen en wordt je oude gedrag opnieuw geactiveerd. Als je dat achteraf pas merkt, glijdt langzaam de controle weer door je vingers.

4 verschillende type eters met voorbeelden

Om dit patroon te doorbreken, moet je begrijpen op welke manier jij situaties interpreteert. Het begint met het in kaart brengen van de gebeurtenis en het herkennen dat die gebeurtenis bij jou een bepaalde reactie uitlokt.

Als kennismaking met interpretaties volgen hieronder voorbeelden bij vier verschillende type eters.

De gebeurtenis is in ieder voorbeeld hetzelfde, namelijk een feestje.
Uit onderzoek is naar voren gekomen dat er drie type eters bestaan:
#1: de lijngerichte eter
#2: de externe eter
#3: de emotionele eter
#4: als vierde heb ik daar zelf ‘de uitsteller’ aan toegevoegd.

#1: De lijngerichte eter

Als lijngerichte eter ben je een calorieën-teller, die het liefst zo weinig mogelijk daarvan eet.

Je bent bang om de controle te verliezen, dus probeer je je strikt aan een bepaald eetpatroon te houden. Het bredere, onderliggende thema is vaak angst om het niet goed te doen. Deze angst kun je ook tegenkomen op je werk of in relaties.

Je stelt hoge eisen aan jezelf in de hoop dat je dan kritiek (van jezelf en/of van anderen) kunt voorkomen.

Een strategie van de lijngerichte eter: alles onder controle houden

Voor een lijngerichte eter is een feestje érg lastig en allesbehalve een ‘feestje’, omdat je dan niet meer volledig de controle hebt.

De meeste mensen eten op een feestje iets extra, maar het grijze gebied van ‘een beetje’ is jou onbekend. Een manier voor jou om dat onbekende te omzeilen is dan juist de touwtjes nóg strakker aan te trekken. Dus gecontroleerd niets nemen, want anders gaat het mis (hooguit wat tomaatjes of stukjes komkommer, als die er zijn).

Door deze strategie houd je dat gevoel van controle, maar tegelijk levert het je ook spanning op. Bijvoorbeeld omdat jij denkt dat het anderen opvalt dat je niets neemt. Of dat anderen ook letterlijk aan je vragen of jij niets mag omdat je weer aan het lijnen bent.

Nog een strategie van de lijngerichte eter: creatie van nieuwe gebeurtenis

Misschien hebben ze op dit feestje net jouw lievelingshapjes of zelfgemaakte appeltaart en vind je het eigenlijk een beetje overdreven van jezelf om daar niets van te nemen. Of je wordt langzaam boos, omdat iedereen aan het genieten is, terwijl jij weer niets mag.

Als je dan toch iets neemt, wordt de spanning in eerste instantie minder. Maar omdat dit tegen je voornemen ingaat dat je iets hebt gegeten, wordt het een nieuwe gebeurtenis die je ook weer
zwart-wit kunt bekijken. Namelijk, je vindt het stom van jezelf dat je je niet hebt ingehouden.

Je reactie op die nieuwe gebeurtenis is dat je gelooft dat het je “ook nóóit zal lukken om de controle te houden!

Het is een overdreven reactie, maar het voelt voor jou alsof deze avond helemaal is verpest, dus kun je net zo goed nóg meer nemen.

En nog een andere strategie van de lijngerichte eter: rationalisatie

Je kunt ook vanuit een behoefte aan controle (bewust) tegen jezelf zeggen dat het je helpt om op dit feestje even de teugels te laten vieren. Dat “Je het even nodig hebt om te ontspannen, zodat je het daarna juist weer superstrak kunt volhouden”. Dit wordt rationalisatie genoemd.

Op die manier praat je goed dat je op het feestje te veel eet. In plaats van je in te houden en maar een bescheiden hoeveelheid hapjes te nemen, schiet je door naar nemen waar je zin in hebt.

Je houdt je voor om morgen wel weer opnieuw te beginnen, maar dat lukt alleen niet altijd. Bijvoorbeeld omdat je de dag erna je zo rot voelt dat je geen zin hebt om zelf iets gezonds te koken. Daarom laat je lekker makkelijk iets ongezonds bezorgen.

Eén zo’n avond heeft daardoor meer gevolgen dan dat je van tevoren inschat.

Herken jij je in de lijngerichte eter? Lees dan ook dit blogbericht. (Opent in een nieuw scherm.)

#2: De externe eter

Als je een externe eter bent, gaat het vooral om het eten. De hapjes hebben een enorme aantrekkingskracht en het liefst proef je ze allemaal.

De interpretatie van deze situatie kan zijn dat je er zelf achter staat om veel te nemen. De hapjes zijn te lekker om te laten staan en je gaat er eens uitgebreid van genieten.

Om voor jezelf dit goed te praten waarom je dit doet. noem je jezelf een bourgondiër. Bij wijze van spreken heb je in je hoofd zo’n muurtegeltje hangen. Hierop staat: ‘Je leeft maar één keer, dus moet je het ervan nemen!’

Het kan ook zijn dat je er nu niet meer helemaal achter staat om veel te eten. Maar jouw ervaringen in het verleden zijn dat je je vaak niet kon inhouden. Je zóu wel gewoon normaal iets willen nemen, maar je weet niet hóe je dat voor elkaar krijgt. Je gelooft niet dat het mogelijk is dat jij je kunt inhouden. Daarom neem je je voor om er dan maar helemaal vanaf te blijven.

De strategie van de externe eter: ‘ach, eentje kan wel’

Je strategie lijkt op het plan van de lijngerichte eter, namelijk om niets te nemen. Als je op het feestje bent, verdwijnt dit voornemen alleen steeds verder naar de achtergrond, want als je het eten ziet krijg je daar net als voorheen zin in.

Met de gedachte ‘Ach, eentje kan wel ’ praat je het ten slotte goed voor jezelf om toch iets te nemen. En als je eenmaal begint met de borrelnoten, stop je pas als het bakje leeg is. Achteraf baal je flink dat je toch weer te veel gegeten hebt en neem je je voor om de volgende keer echt wel minder te eten.

Het volgende feest verloopt alleen weer op dezelfde manier. Namelijk dat het eten, op het moment dat je het ziet weer net zo aantrekkelijk is, waardoor je weer voor de bijl gaat en te veel neemt.

Herken jij je in de externe eter? Lees dan ook dit blogbericht. (Opent in een nieuw scherm.)

#3: De emotionele eter

Als je jezelf herkent als emotionele eter gaat het vooral om spanning. Een gebeurtenis zorgt voor onrust in je hoofd (en lijf) en je gebruikt eten om daarmee om te gaan. Op die manier kun je spanning reguleren. Dit wordt emotieregulatie genoemd.

Een feestje levert spanning op, omdat je je bijvoorbeeld schaamt vanwege je gewicht. De vorige keer dat je bij die mensen thuis was, woog je minder, dus je vult voor jezelf al in dat iedereen zal zien dat je bent aangekomen.

Misschien heb je toen enthousiast verteld over je nieuwe dieet dat zo goed leek te werken of dat je er echt iets aan zou doen. Nu moet je ze onder ogen komen en uitleggen waarom het toch weer niet is gelukt of waarom je nog niet bent begonnen.

Een strategie van de emotionele eter: je hebt eten nodig om je te ontspannen

Al dagen voor het feestje maak jij je druk om hoe anderen reageren als ze je zien.

Als je op het feestje bent, voel je je niet op je gemak. Dat je dán meer eet dan je van plan was en jezelf moed indrinkt, is vooral een manier om met die spanning om te gaan. Niet per se omdat je nu zo van het eten en de wijn geniet, maar omdat je het nodig hebt om te ontspannen.

Nog een strategie van de emotionele eter: niet in het openbaar eten

Het is ook mogelijk om door te schieten naar volledige controle en niets te nemen in het openbaar.

Mensen met wie ik werk ervaren regelmatig veel druk van de maatschappij en hebben soms ook echt rotopmerkingen naar hun hoofd geslingerd gekregen. Ze hebben dit voor zichzelf vertaald als dat ze maar beter niet in het openbaar kunnen eten, want dan denkt iedereen dat het niet zo gek is dat ze te zwaar zijn.

Meestal is bij thuiskomt de spanning dan zo hoog opgelopen dat het moeilijk is – beter gezegd onmogelijk (de spanning in het elastiekje is maximaal!) – om je nog in te houden. De controle is volledig verdwenen en in korte tijd eet je veel. Je hebt zelfs een eetbui.

Je eet uiteindelijk (meestal) dan véél meer dan wanneer je op het feestje een aantal dingen had genomen en het daarbij had gelaten. Zo wordt het probleem van overgewicht in stand gehouden. De reden blijft namelijk bestaan om je druk te maken en te geloven dat anderen je veroordelen.

#4: De uitsteller

Als uitsteller schuif je de problemen voor je uit. De oplossing wordt op die manier dus nooit uitgevoerd.

Een typische gedachtegang is dat ‘Je morgen écht gaat beginnen ‘. En dat wordt de volgende dag gevolgd door een ‘Ja maar plus een reden dat het toch nog een dag zal moeten wachten.

Je kunt het (ongemerkt) goedpraten met de reden waarom je je gewicht niet aanpakt.

Als je jezelf bijvoorbeeld een snoepkont of zoetekauw noemt, zie je jezelf als iemand die van zoet houdt. Het lijkt dan niet nodig om oplossingen te vinden voor de problemen die dat met zich meebrengt. Je praat het goed met wat je doet. ‘Ik ben nu eenmaal verslaafd aan suiker ’ kan ook een manier zijn om te zeggen dat jij er niets aan kunt veranderen. Het werkt als een excuus om nu niets concreets eraan te veranderen.

De strategie van de uitsteller: geen voorbereiding

Je gaat zonder voorbereiding naar een feestje toe. Je bent namelijk gewend om ‘Het morgen wel weer te zien’, zodat je er vandaag niet aan denkt hoe je met de aanwezige verleidingen wilt omgaan.

Hoeveel je eet, drinkt en hoe laat je naar huis gaat bedenk je ter plekke.

Op de korte termijn is dit een zorgeloos bestaan en kun je de problemen makkelijk parkeren. Als het nodig is om problemen wel op te lossen, ben je niet gewend om dat te doen en ontbreekt het je aan vaardigheden om dat aan te pakken.

Wil jij jezelf toch voorbereiden? Klik hier voor het e-book ‘Creëer Jouw Persoonlijke Plan van Aanpak om je ongewenste eetgedrag te doorbreken’.

e-book Creëer Jouw Persoonlijke Plan van Aanpak om je ongewenste eetgedrag te doorbreken

e-book Creëer Jouw Persoonlijke Plan van Aanpak om je ongewenste eetgedrag te doorbreken

In welke type eter herken jij je?

In de voorbeelden hierboven zie je dat dezelfde situatie, een feestje, op verschillende manieren wordt beleefd (of geïnterpreteerd). Welke gedachte- of gedragspatronen herken je bij jezelf?

Misschien springt er een duidelijk uit, of herken je jezelf juist in meerdere beschrijvingen?

Geef ‘herkencijfers’

Je kunt de vier type eters een herkencijfer van 1 tot en met 5 geven, waarbij 1 staat voor ‘Nee, daar herken ik me niet in’ en 5 voor ‘Ja, dat herken ik’ om zo een goed beeld te krijgen.

Vervolgens kun je gaan werken aan oplossingen en alternatieven.

Hier volgen per type eter enige richtlijnen

#1: De lijngerichte eter

Een lijngerichte eter heeft een breder (en beter) beeld nodig. Voeding is namelijk niet alleen maar calorieën. Je lichaam is geen rekenmachine en er zijn meer factoren van invloed op je gewicht. Als je je alleen richt op lijnen neem je te weinig factoren mee en zal je resultaat ook te wensen overlaten.

Verbreed & laat los

Verbreed daarom je kennis over bijvoorbeeld hormonen en darmbacteriën. Ook die zijn invloed op je gewicht. En vergeet ‘slaap’ niet! Ook je slaapritme kan gevolgen hebben voor je gewicht. Ontdek ook voor jezelf hoeveel beter je je voelt als je beter slaapt en onderzoek hoe je dat voor elkaar kunt krijgen.

Een andere verbreding is dat je behalve de controle over eten ook andere aspecten van het leven loslaat. Met loslaten bedoel ik niet dat je wel ziet waar het schip strandt, maar dat je flexibel bent en jezelf ook af en toe plezierige dingen toestaat. Bijvoorbeeld dat je op een feestje best wel iets lekkers mag nemen. Dat is normaal eetgedrag en je komt er écht niet meteen van aan.

Juist door op te zoek te gaan naar het punt waarop je kunt genieten van lekker eten en je tegelijk aan je eigen afspraken houdt, wordt het veel makkelijker om de gezonde middenweg vol te houden en krijg je de resultaten die je zo graag wilt.

#2: De externe eter

Voor een externe eter is min of meer het tegenovergestelde nodig. Namelijk dat je je meer bewust wordt van de gevolgen van je ongezonde eetgedrag en daar concreet je acties aan gaat koppelen.

Je kunt jezelf wel een bourgondiër noemen, maar het is niet zo dat je lichaam daardoor extra zijn best gaat doen om geen last te krijgen van dat bovenmatige eten.

Bourgondiërs hebben net zoveel kans op diabetes als niet-bourgondiërs. Door je bewust te worden van je goedpraters (de excuusredenen voor het vele of ongezonde eten) kun je ophouden om deze te geloven. En door de voor- en nadelen van je ongezonde eetgedrag tegenover elkaar te zetten krijg je een meer realistisch beeld van wat je aan het doen bent.

#3: De emotionele eter

Een emotionele eter ervaart veel spanning, dus is het logisch om op zoek te gaan naar ontspanning.

Op tijd naar bed gaan is belangrijk en af en toe naar de sauna zal je helpen, maar ook heel concreet is het beantwoorden van de vraag wat je doet op het moment dat je de spanning voelt stijgen.

Alternatieven voor eten

De oplossing is voor een groot deel het aanleren van nieuwe vaardigheden. Bedenk voor zo’n moment een aantal alternatieven in plaats van te gaan eten.

Helpt het bijvoorbeeld om even naar de badkamer te gaan en je gezicht nat te maken? Kun je iemand bellen?

Ga op zoek naar andere manieren om met spanning om te gaan. Kortom, alternatieven waardoor de spanning afneemt, zonder dat ze je later dat rotgevoel geven dat je weer eten nodig hebt gehad om te ontspannen.

Kan jij hulp gebruiken bij het vinden van goede alternatieven voor troosteten?
Ik heb er wel 40 voor je 🙂
Klik hier voor het e-book ’40 manieren om jezelf te troosten zonder eten’

40 manieren om jezelf te troosten zonder eten

e-book ’40 manieren om jezelf te troosten zonder eten’

#4: De uitsteller

De uitsteller zal moeten inzien dat uitstelgedrag nadelig is. Praktisch komt het erop neer dat als je iets moet doen, je het maar net zo goed meteen kunt doen. Dan ‘kost’ het je uiteindelijk minder. Een concreet voorbeeld is het betalen van rekeningen. Als je daar te lang mee wacht, komen er aanmaningskosten bij en betaal je meer.

Voor het uitstellen van ‘in actie komen’, dat nodig is om af te vallen (en dat misschien net zo vervelend is als het betalen van rekeningen) geldt hetzelfde. Alleen betaal je dan bijvoorbeeld met aandacht die je eraan besteedt (en die je later tekortkomt om goede beslissingen te nemen).

In het boek Eat that frog worden vervelende klusjes beschreven als een kikker die je verplicht iedere dag moet eten. Uitstellen is hapje voor hapje de hele dag over die kikker doen. Je kunt hem ook ’s ochtends in één keer doorslikken, dan ben je ervan af.

In welke type eter herken jij jezelf, of herken jij jezelf in meerdere? Vertel het mij hieronder.

Op jouw succes,
Klaziena Waerts

PS. DEEL dit artikel met jouw netwerk, door op de Tweet, Like, Share knoppen te klikken, zodat ook de mensen in jouw netwerk profiteren.

Over de schrijver
Mijn naam is Klaziena Waerts. Ik ben mental coach en gewichtsconsulente, maar op de eerste plaats ervaringsdeskundige. Zelf heb ik 22 jaar enorm veel last gehad van emotie eten en eetbuien. Ook mijn gewicht heeft gevarieerd tussen de 55 en 90 kilo. Toen ik er letterlijk een eind aan wilde maken, zó depressief was ik, ging ik onderzoeken waaróm ik steeds m'n gevoelens moest wegvreten. Gelukkig heb ik toen ontdekt hoe ik mezelf kon helpen. Ook verloor ik blijvend 25 kilo. Ik gun jou hetzelfde! Om jou veel leed, frustratie, schaamte, schuld en overtollig gewicht te besparen is het mijn doel jou op een plezierige manier gewicht te laten verliezen zónder dieet en weer te laten genieten van eten. Graag geef ik mijn ontdekking door :)
Reactie plaatsen

Gratis mini video-training
Blijvend Afvallen ZONDER Dieet 
in 4 stappen

Jij gaat toch wel dit 4 stappenplan doen? Het duurt slechts 10 dagen en gaat je zóveel geven!